اعتکاف
وب سایت اعتکاف، پویشی در مسیر گسترش معنویت

بزم حضور

۲۷

آیت الله العظمی صافی در دیدار اعضای ستاد اعتکاف:

در آستانه ماه مبارک رجب المرجب، مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی مدظله الوارف یکشنبه ۳۱/۰۲/۹۱، مسئول و اعضای ستاد مرکزی اعتکاف، و شورای سیاستگذاری جشنواره فرهنگی هنری اعتکاف را به حضور پذیرفتند.

در ابتدای این دیدار، حجت الاسلام تکیه‌ای مسئول این ستاد با اشاره به برگزاری جشنواره فرهنگی هنری اعتکاف در چهارم خردادماه امسال، گزارشی از برنامه‌های این جشنواره و نیز اعتکاف سال جاری ارائه داد.

بخشی از بیانات معظّم له به شرح ذیل است:

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم. بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و الصلاه و السلام علی خاتم الانبیاء و المرسلین و سید الاولین و الآخرین سیدنا ابی القاسم محمد و علی آله الطیبین الطاهرین المعصومین و لاسیما مولانا بقیه الله فی الارضین و اللعن علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدین.

قال الله تعالى:

]وَاسْتَعینُوابِالصَّبْرِ وَ الصَّلَوهِ وَ إِنَّهَا لَکَبِیرَهٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِینَ[[۱]

بنده اولاً از حضور شما عزیزان تشکر مى‌کنم، و امیدوارم که خدمات و زحمات همه شما مرضیّ خداوند متعال، و مورد قبول حضرت ولی الله الاعظم امام زمان ارواح العالمین له الفداء قرار بگیرد.

برنامه اعتکاف از برنامه‌های بزرگ الهى، عبادی و تربیتی اخلاقی اسلام است که برکات و آثار فراگیری دارد، یعنی برنامه‌‌ای انسان‌ساز است که در جامعه ایجاد تحوّل مى‌کند، و جامعه را به سوی کمال سیر مى‌دهد.

اعتکاف، برنامه‌ای است که علاوه بر برکات فراوانی که به طور مستقیم برای شرکت‌کنندگان در آن دارد، در محیط اطراف هم تأثیرگذار است.

در واقع همه این برنامه‌ها برای این است که مردم متوجه به خداوند متعال شوند، چرا که آنچه به قلب‌ها آرامش مى‌دهد یاد خداست؛ ]ألَا بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ القُلُوبُ[[۲]

دعا هم به همین معناست، یعنی باید انسان دائماً در یاد خدا باشد. این‌که در روایات فرموده‌اند «الدُّعاءُ مُخُّ العِبَادَهِ»[۳]، یعنی بندگی و پرستش خدا به دعاست. معنای دعا فقط این نیست که مثلاً از خداوند پول یا شفای مریض خود را بخواهیم، بلکه خود خدا را خواندن و یا الله‌گفتن و او را به اسماء حسنی یاد کردن، این معنای دعا است.

در روایتی است که دو نفر مشغول نماز شدند، یکی قرآنش زیاد بود و دیگری دعایش. از امام علیه السلام پرسیدند: کدام یک افضل است؟

حضرت فرمودند: هر دو خوب است.

شخص اصرار کرد تا بداند کدام افضل است؟

بالاخره حضرت فرمود: آن کسی که دعایش بیشتر است، افضل است؛ «هی واللّهِ العبادهُ، هی و اللّهِ افضلُ».[۴]

انسان وقتی برنامه‌هایی از قبیل اعتکاف را با دقت ملاحظه مى‌کند پی مى‌برد که چنین برنامه‌هایی وحیانى، و از طرف خداوند متعال است.

اعتکاف، مدرسه و مکتب است. شما اعتکاف ماه مبارک رمضان حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم را با آن کیفیت ملاحظه کنید که برنامه بزرگ معنوی و الهی بود.

الحمدلله استقبال مردم هم به این برنامه زیاد شده است، و این به خاطر این است که برنامه اعتکاف، حقیقت و معنویتی دارد که مردم را به خود جذب مى‌کند، و در حقیقت ما هم الان به چنین برنامه‌هایی در مقابل تبلیغات سوئی که مردم به خصوص جوانان را از خدا و اخلاق کریمه باز مى‌دارد احتیاج شدید داریم. امروز اعتکاف سدّ محکمی است در برابر کسانی که مى‌خواهند تعهد و تعبد مردم را به احکام اسلامی ضعیف کنند.

و اما این‌که بیان کردید فرهنگی هنرى، به ذهنم آمد که بلى، اعتکاف هنری واقعی و حقیقی به معنای واقعی کلمه است. هنر، یعنی بازداشتن نفس، و این‌که آدم بتواند در مقابل هوای نفس بایستد. البته اعتکاف را معنا مى‌کنند به این که انسان بتواند خودش را در مقابل غرائز، شهوت و غضب حفظ کند. اصلاً معنای واقعی هنر همین است:

سهل دان شیری که صف‌ها بشکند    شیر آن باشد که خود را بشکند

مطالب مرتبط

هنر این است که آدم بتواند در مقابل غضب بایستد. مثل ماه رمضان و اعتکاف، معنایش همین است که هنرمند بشوید، یعنی مغلوب هوای نفس نباشید. شاعر هم مى‌گوید:

مردی گمان مبر که به پنجه است و زور کتف     با نفس اگر  بر آیی دانم که شاطرى

در روایات هم داریم «أَشَدُّکُمْ مَنْ‏ مَلَکَ‏ نَفْسَهُ‏ عِنْدَ الْغَضَب‏»[۵] سخت‌ترین و قوى‌ترین شما کسی است که هنگام غضب، مالک نفس خودش باشد.

به هر صورت امیدوارم که این برنامه بیش از این رونق پیدا کند؛ معنویت آن همیشه محفوظ باشد، و مطالب دنیایی در آن وارد نشود، چرا که اگر دنیا و مطالب دنیوی وارد شود اثرش از بین مى‌رود.

باید همه با کمال خلوص نیت و برای خدا، در این برنامه شرکت و خدمت کنند، و هیچ مطلب دیگری نباشد. مقصود در اعتکاف باید فقط و فقط خدا باشد و محمد و آل محمد صلوات الله علیهم اجمعین و هدایت‌های آن بزرگواران، و به هیچ وجه مقامات دنیایی را نباید در این مکتب بزرگ اخروی و معنوی وارد کرد.

از خداوند مسألت مى‌کنم که مردم ما مخصوصاً جوانان عزیز بیشتر از اینها متوجه به خداوند متعال بشوند، و قدردان این برنامه‌ها و دستورات باشند؛ برنامه‌هایی که دائماً مى‌خواهند ما را از ابتذال و گمراهی نجات بدهند. این‌گونه برنامه‌ها برای این است که بشر از دست نفس امّاره نجات پیدا کند، چرا که دنیا الان اسیر نفس است.

شما همین بحرین را ببینید. این همه ظلمی که در آنجا مى‌شود نشانه چیست؟ جنایتکارانی که از حیوانات وحشی هم وحشى‌تر هستند. این ظلم‌ها برای این است که حاکمان آنجا هیچ چیزی از اصول انسانیت را اصلاً نفهمیده‌اند تا چه برسد به این‌که به انسان‌ ها احترام کنند! اینها همه اسیر همین نفس امّاره هستند.

بنده امیدوارم همان‌طور که در اعتکاف، گروهی تشکیل داده‌اید برای خدمت، و مصداق آیه شریفه

]وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَر[[۶]

بوده‌اید، در برنامه‌های دیگر، مانند پیاده‌کردن احکام الهى، امر به معروف و نهی از منکر و هدایت مردم هم اهتمام داشته باشید.

اگر یک نفر کسی را از معصیت خدا باز دارد، ثواب بسیار زیادی دارد. و به فرموده پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به امیرالمؤمنین علیه السلام، بهتر است از آنچه آفتاب بر آن مى‌تابد و غروب مى‌کند؛

«لَأَنْ یَهْدِیَ اللهُ عَلَى یَدَیْکَ رَجُلًا خَیْرٌ لَکَ مِمَّا طَلَعَتْ‏ عَلَیْهِ‏ الشَّمْسُ‏ وَ غَرَبَت‏»[۷]

چه چیزی از این بهتر است که انسان بتواند مردم را به خداوند متعال نزدیکتر کند، و لذت تقرّب به خداوند متعال – که لذتی بالاتر از آن نیست- را به آنها نشان بدهد، و به آنها بفهماند که عذاب‌های جسمانی خداوند در برابر جدایی آدم از خداوند هیچ است؟ در دعای شریف کمیل هم آمده است که «رَبِّی صَبَرْتُ عَلَى عَذَابِکَ فَکَیْفَ أَصْبِرُ عَلَى‏ فِرَاقِک‏» یعنی خدایا اگر بر عذاب تو صبر کنم، فراق تو را چگونه تحمل کنم؟ هیچ دردی بالاتر از جدایی و دوری از خداوند متعال نیست.

بنده مجدداً از شما عزیزان تشکر مى‌کنم، و  امیدوارم که خداوندبه شما توفیق بدهد که انشاءالله بتوانید در این مسیر بیش از پیش خدمت نمایید، و قلب مقدس حضرت بقیه الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف را مسرور نمایید، و بنده هم مى‌گویم که یَا لَیْتَنی کُنْتُ مَعَکُم؛ کاش بنده هم در خدمت شما بودم، و با شما در این برنامه‌ها مشارکت مى‌کردم. و السلام علیکم و رحمهالله و برکاته

[۱]. بقره، آیه ۴۵.

[۲]. رعد، آیه ۲۸.

[۳]. وسائل الشیعه؛ ج۷، ب۲، ۸۶۱۵.

[۴]. وسائل الشیعه؛ ج۶، ب۶، ح۸۳۸۳.

[۵]. بحار الانوار؛ ج۷۴، ب۷، ح۶۷.

[۶]. آل عمران، آیه ۱۰۴.

[۷]. کافى؛ ج۵، ص۲۸.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.