اعتکاف
وب سایت اعتکاف، پویشی در مسیر گسترش معنویت

لباس و پوشش از نگاه قرآن و عترت

۵

برای مسلمان شایسته است که آداب و روش زندگی اسلامی را آموخته و به آن عمل کند، تا به سبک زندگی غربی مبتلا نگردد.

سرویس علمی فرهنگی خبرگزاری«حوزه»، هشتمین بخش سلسله یادداشت‌های حجت‌الاسلام فولادی تحت عنوان خانواده و جمعیت، نگاه اسلام به پوشش و نحوه پوشیدن لباس را بررسی کرده است.

پوشش و لباس:

مقدمه:

زندگی کردن در اسلام، آداب و احکام خاصی دارد که در اصطلاح امروزی به آن سبک زندگی اسلامی گفته می شود. برای یک مسلمان شایسته است که آداب و روش زندگی اسلامی را آموخته و به آن عمل کند تا مبتلا به سبک زندگی غربی نگردد؛ چون آن چه اسلام می گوید بر اساس خِرد و حکمت است و شخص خردمند به ‌آن عمل می کند؛ اما شخص بی هویت که پیرو هوی و هوس است، از سبک دیگران بدون خِرد و منطق تقلید می کند.

پوشش اسلامی:

یکی از سبک های زندگی آداب و روش پوشش و نوع لباس است.

خداوند متعال در قرآن کریم لباس و پوشش را از آیات و نعمت های خود معرفی کرده و می فرماید: «یا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَیْکُمْ لِباساً یُوارِی سَوْآتِکُمْ وَ رِیشاً وَ لِباسُ التَّقْوى‏ ذلِکَ خَیْرٌ ذلِکَ مِنْ آیاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ * یا بَنِی آدَمَ لا یَفْتِنَنَّکُمُ الشَّیْطانُ کَما أَخْرَجَ أَبَوَیْکُمْ مِنَ الْجَنَّهِ یَنْزِعُ عَنْهُما لِباسَهُما لِیُرِیَهُما سَوْآتِهِما إِنَّهُ یَراکُمْ هُوَ وَ قَبِیلُهُ مِنْ حَیْثُ لا تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّیاطِینَ أَوْلِیاءَ لِلَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ»۱

اى فرزندان آدم! لباسى براى شما فرستادیم که اندام شما را مى‏پوشاند و مایه زینت شماست؛ اما لباس پرهیزگارى بهتر است! این ها (همه) از آیات خداست، تا متذکّر(نعمت هاى او) شوند! * اى فرزندان آدم! شیطان شما را نفریبد، آن گونه که پدر و مادر شما را از بهشت بیرون کرد، و لباسشان را از تنشان بیرون ساخت تا عورتشان را به آن ها نشان دهد! چه این که او و همکارانش شما را مى‏بینند از جایى که شما آن ها را نمى‏بینید؛ (امّا بدانید) ما شیاطین را اولیاى کسانى قرار دادیم که ایمان نمى‏آورند!.

نکته های آیات فوق:

۱- لباس نعمت الهی است؛

۲- لباس وسیله ای برای پوشش عیوب است.

۳- لباس زینت است.

۴- لباس، زیبایی معنوی و نگهدارنده از گناه است.

۵- برهنگی کار شیطان و یاران اوست (سبک غربی است).

روایات:

عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ أَنَّ عَلِیّاً علیه السلام کَانَ یَقُولُ‏: یُسْتَحَبُ‏ لِلرَّجُلِ‏ إِذَا أَنْعَمَ‏ اللَّهُ عَلَیْهِ بِنِعْمَهٍ أَنْ یَرَى أَثَرَهَا عَلَیْهِ فِی مَلْبَسِهِ مَا لَمْ یَکُنْ شُهْرَهً. ۲

برای مرد مستحب است که وقتی خداوند نعمتی به او عنایت کرد، اثر آن نعمت در لباسش دیده شود، مادامی که لباس شهرت نباشد.

از آداب مسلمانی این است که شخص، لباسش را پاک و تمیز نموده، بوی خوش استعمال نماید، خانه اش را با گچ سفید کاری کند، آستانۀ خانه را جارو کند و قبل از غروب، خانه خود را روشن کند که این ها فقر را دور و رزق و روزی را زیاد می کند.

مستحب است مسلمان خود را برای مسلمان دیگر زینت کند؛ برای دوستان و اهل خانه خود نیز یا غریبی که می خواهد، انسان را به هیئت نیکو ببیند.

مستحب است انسان بهترین نوع لباس عرف جامعه خود را بپوشد و بین مردم اظهار دارایی نماید، اگر چه در باطن دارا نباشد؛ مگر اینکه اظهار دارایی موجب اتهام دیگران به او شود.

مرحوم مامقانی در کتاب سراج الشیعه فی آداب الشریعه ص ۸ می نویسد: از مجموع روایات به دست می آید که شایسته است انسان، خوش لباس باشد و سزاوار نیست بدلباس باشد و به خود زهد را ببندد، مگر اینکه رئیس و مرجع در دین و امام عادل باشد که به جهت همراهی با فقرای جامعه، مکلف به زهد واقعی است.

مطالب مرتبط

وی ادامه می دهد: بهترین لباس ها در جنس و وصف لباس متعارف ما، بین متدینین است و بهترین لباس هر زمان، لباس خوبان اهل آن زمان است.

برای انسان جایز است تا لباس های متعددی داشته باشد و در هر زمان و موقعیتی یکی از آن ها را بپوشد؛ مثلاً برای مهمانی، لباس مهمانی و برای کار، لباس کار و برای خانه، لباس مخصوص داخل خانه را استفاده نماید.

از امام صادق علیه السلام سؤال شد که این کار اسراف نیست؟. حضرت فرمودند: این کار اسراف نیست، بلکه اسراف آن است که انسان، لباسی را که برای حفظ آبرو می پوشد در وقت کار، خدمت و شغل از آن استفاده کند.

برای انسان مکروه است در غیر حال ضرورت عریان باشد، حتی اگر کسی هم او را نمی بیند و در این مسأله فرقی بین شب و روز نیست.

امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند: کسی که عریان می شود، شیطان به او نظر کرده و طمع می کند؛ پس خود را بپوشانید.

پوشیدن شلوار و لباسِ زیر برای ستر عورت مستحب بوده و کسی که با شلوار و زیرجامه نماز بخواند، چهل برابر کسی که لباس زیر ندارد، ارزش دارد. متأسفانه امروزه برخی جوانان شلوارهایی با فاق کوتاه یا پیراهنی که کوتاه است، می پوشند و این امر خلاف سبک اسلامی بوده و جایز نیست.

از موارد دیگری که در لباس نهی شده، آن است که مرد پوشش زنانه و زن پوشش مردانه به تن کند و کسی که چنین کند، مورد لعن رسول خدا صلی الله علیه وآله قرار گرفته است.

پوشیدن لباس بسیار نازک هم مکروه است؛ همچنین لباسی که در نهایت قرمزی باشد، مکروه بوده، مگر برای عروس.

امام صادق علیه السلام فرمودند: خداوند متعال به یکی از پیامبران وحی فرمود: به مؤمنین بگو لباس دشمنان مرا نپوشند، خوراک مخصوص آنها را نخورند و اعمال و رفتار آنان را تقلید نکنند که اگر چنین کنند، دشمنان من خواهند بود.

همچنین مکروه است انسان دکمه لباس های خود را باز کند، مگر آن که در بعضی اوقات به جهت ضرورت باز کند.

مستحب است هنگام پوشیدن لباس از سمت راست شروع به پوشیدن کند و شلوار را در حال نشستن بپوشد.

خشک کردن دست و صورت با لباس مکروه می باشد.

برای کسانی که توانایی دارند، لازم است مؤمنینی که قادر به تهیه لباس نیستند را یاری کنند که فرشتگانِ رحمت برای او طلب مغفرت می کنند. (خداوند متعال ۷۰ هزار ملک را موکل می کند که تا دمیده شدن صور برای او استغفار کنند)

در روایت وارد شده کسی که لباس زیادی دارد و بتواند به مؤمنی که به آن لباس احتیاج دارد، بدهد و این کار را نکند، مستحق عذاب الهی می شود.

احکام در خصوص لباس نمازگزار

لباس نمازگزار باید پاک و مباح بوده و نجس، غصبی و از پوست مردار و حیوان حرام گوشت نباشد.

مستحب است انسان لباس مخصوص نماز داشته باشد که فقط هنگام خواندن نماز آن را بپوشد.

مستحب است انسان عمامه داشته باشد و مستحب مؤکد است، هنگام نماز از عمامه استفاده کند که ثواب نماز را دو برابر می کند.

برای کسی که امامت جماعت را عهده دار می شود، بدون عبا نماز خواندن مکروه است و در برخی نقل ها حتی برای غیر روحانیون نیز نماز بدون عبا مکروه دانسته شده است. ۳

پاورقی:

(۱)- سوره اعراف آیات ۲۷-۲۶

(۲)- مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏۳، ص ۲۳۶

(۳)-سراج الشیعه، ص ۱۱۰ به نقل از کافی، ج ۳ ص ۳۹۴

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.