حدیث روز
امام رضا (علیه السلام) فرمودند: یک شب اعتکاف در ماه رمضان معادل یک حج است و یک شب اعتکاف در مسجد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و در نزد قبر آن حضرت معادل یک حج و عمره است. 

دوشنبه, ۵ مرداد , ۱۴۰۵ Monday, 27 July , 2026 ساعت ×
  • جستجو

  • خسروپناه: اعتکاف تمرین حکمرانی خویشتن و مقدمه‌ای برای حکمرانی مردمی در جامعه است
    ۱۷ مهر ۱۴۰۴ ساعت: 20:21
    شناسه : 12265
    دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اعتکاف را بستری برای پالایش درونی و تمرین حکمرانی خویشتن دانست و گفت: کسی که در خلوت اعتکاف به شناخت خود برسد، می‌تواند در حکمرانی اجتماعی، فرهنگی و علمی نقش‌آفرین باشد.

    به گزارش روابط عمومی ستاد مرکزی اعتکاف، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه امشب در اختتامیه دهمین کنگره ملی اعتکاف که در تالار قدس حرم مطهر حضرت علی بن موسی الرضا (ع) برگزار شد، مطرح کرد: اقامت سه‌روزه‌ی مؤمنین و مؤمنات در مسجد جامع، همراه با صیام، چه در ایام‌البیض رجب‌المرجب و چه در دهه‌ی سوم شهرالله، که موجب آمرزش گناهان و رهایی از آتش دوزخ می‌شود، هم‌سنگ حج عمره است.

    دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: این عبادت، پیوندی وسیع و روشن با مسجد، قرآن، صیام و عبادت دارد؛ این خیلی روشن است و به‌هرحال اعتکاف در مسجد برگزار می‌شود، نه در جای دیگر و معتکف در مسجد با نماز، روزه، قرائت قرآن، ذکر ادعیه، تهجد و سحرخیزی محشور است؛ بنابراین، پیوند اعتکاف با مسجد، عبادت، صیام، قرآن و ادعیه کاملاً واضح است.

    وی اظهار کرد: پیوند اعتکاف با حکمرانی خویشتن نیز خیلی واضح است؛ ضرورت آن به شرط معمول قضیه‌ای توتولوژیک است و نیازی به حد وسط برای حمل محمول بر موضوع ندارد؛ به‌هرحال آدم وقتی سه روز با خدای خودش خلوت می‌کند، با تخلیه و تجلیه نقش خود را می‌سازد و انسان وقتی با خدای خودش خلوت می‌کند، می‌فهمد ای‌کاش‌هایش چیست و نقص‌هایش کدام است.

    خسروپناه ابراز کرد: ما در این سال‌هایی که توفیق داشتیم با عزیزان در جمع معتکفین بودیم، خیلی از جوان‌ها و عزیزان این را بیان می‌کردند که: «ما در اعتکاف می‌فهمیم عیب ما چیست و اشکال ما کجاست.» اگر غرور داریم، اگر تکبر داریم، اگر عُجب داریم، اگر خودخواهی داریم، اگر بداخلاقی داریم، اگر سوءاخلاق داریم، همه را می‌فهمیم. مخصوصاً وقتی قبل از اذان صبح بلند می‌شویم، فضا فضای خاصی است. حتی کسی که اهل شب‌زنده‌داری نیست، اهل سحرخیزی نیست، در اعتکاف سحرخیز می‌شود، نافله‌ی شب می‌خواند، اشک می‌ریزد. این اشک‌ها از جان و قلب او نشأت می‌گیرد و از چشمانش سرازیر می‌شود. این قلب پاک می‌شود و این یعنی حکمرانی خویشتن.

    وی افزود: ریشه‌ی حکمرانی در جامعه، حکمرانی خویشتن است و آدمی که حکمرانی خویشتن داشته باشد، می‌تواند حکمرانی اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، امنیتی و انواع حکمرانی‌ها را داشته باشد؛ این حکمرانی خویشتن است که استقامت و اتحاد مقدس می‌آورد.

    دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی عنوان کرد: آدمی که از صبح تا شب سرش شلوغ است و این شلوغی، دل او را هم شلوغ کرده و فرصت خلوت با دل خود را ندارد، چگونه می‌تواند بفهمد عیبش کجاست، نقصش کجاست، کجا شیطان او را فریب داده، کجا باید خودش را کنترل و مدیریت می‌کرد؟ اما این خلوت در اعتکاف به او کمک می‌کند که در عمران خویشتن تلاش مفید کند.

    وی اضافه کرد: اینکه آدم یک المانی را یدک بکشد، بعد پرونده‌ی عمل خودش را نگاه کند، ببیند تلاشی کرده برای اعتبار این دنیا، برای جمع‌آوری ثروت، برای جمع‌آوری نمره، برای جمع‌آوری نشاط. چرا آدم‌ها این‌طور می‌شوند؟ چرا بزرگانی مثل شیخ انصاری، ملاصدرا، صاحب جواهر، محقق نائینی، تا آیت‌الله‌العظمی خویی، حضرت امام و مقام معظم رهبری اهل تهجدهای دو سه‌ساعته هستند و بودند؟ چرا؟ مگر رهبر مملکت کار کم دارد؟ این همه مشکلات داخلی، خارجی، بین‌المللی. چرا باید قریب به سه ساعت سحرخیزی کند؟ برای اینکه اگر حکمرانی خویشتن نکند، حکمرانی بین‌المللی امکان‌پذیر نیست.

    خسروپناه تصریح کرد: به اعتکاف فقط نگاه بندگی فردی و رابطه‌ی انسان با خدا نداشته باشید بلکه انسان وقتی رابطه‌اش با خدا مستحکم شد، رابطه‌اش با خویشتن محکم می‌شود؛ وقتی رابطه‌اش با خویشتن محکم شد، رابطه‌اش با جامعه و طبیعت نیز محکم‌تر خواهد شد پس پیوند وثیقی بین اعتکاف و حکمرانی خویشتن‌داری وجود دارد.

    وی در پاسخ به این سوال که آیا اعتکاف پیوند وثیق یا پیوندی با حکمرانی اجتماعی هم دارد یا نه، ابراز کرد: بله دارد؛ هم با واسطه‌ی عمران خویشتن، حکمرانی اجتماعی شکل می‌گیرد هم می‌تواند نقش بی‌واسطه در حکمرانی اجتماعی داشته باشد.

    دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: در حکومت‌داری، یک عده حاکمان سلسله‌مراتب تمام امور را به دست می‌گیرند؛ سیاست‌گذاری می‌کنند، تنظیم‌گری می‌کنند، راهبری می‌کنند، اجرا می‌کنند، نظارت می‌کنند. این را اصطلاحاً در ادبیات مدیریت، حکمرانی سلسله‌مراتبی هرمی دموکراسی می‌نامند. این حکومت‌ها قطعاً این‌گونه‌اند؛ یعنی برای غیر از حکمرانان نقشی قائل نیستند.

     وی افزود: اسلام با نظریه‌ی ولایت این را قبول ندارد و در ولایت، یعنی پیوند ناگسستنی ولی با مردم؛ این تعبیر «حکمرانی مردمی» را من از ادبیات منظومه‌ی فکری مقام معظم رهبری گرفتم.

    جالب است حضرت آقا در پیامی که به خبرگان رهبری در این دوره‌ی اخیر دادند، این تعبیر «حکمرانی مردمی» را فرمودند و حکمرانی مردمی یعنی حل مسائل توسط مردم و حلقه‌های میانی.

    خسروپناه تأکید کرد: وقتی می‌گوییم حکمرانی فرهنگی، یعنی حل مسائل فرهنگی توسط مردم و حلقه‌های میانی و وقتی می‌گوییم حکمرانی اجتماعی، یعنی حل مسائل اجتماعی و رفع آسیب‌های اجتماعی توسط مردم؛ وقتی می‌گوییم حکمرانی اقتصادی، یعنی حل مسائل اقتصادی توسط فعالان مردمی اقتصادی و وقتی می‌گوییم حکمرانی علم و فناوری منظور ما حل مسائل علم و فناوری کشور توسط نخبگان کشور است.

    وی تصریح کرد: این تدبیر مردمی اعتکاف، خیلی برکات داشت؛ این ستاد مرکزی اعتکاف کاملاً مردمی است. شورای عالی انقلاب فرهنگی اساسنامه‌ را مصوب کرد و ستاد اعتکاف کاملاً مردمی است که دولت فقط تسهیل‌گری می‌کند؛ یعنی حتی ما نگفتیم دستگاه حاکمیتی باید بر این ستاد حکومت کند، چه برسد به دستگاه دولتی. کاملاً مردمی است و البته دولت و حاکمیت تسهیل‌گری می‌کنند.

    خسروپناه با بیان اینکه یکی از جاهایی که در ترویج اعتکاف نقش داشت، مسجد دانشگاه تهران بود، گفت: یعنی دانشجو آمد و اعتکاف در مسجد دانشگاه تهران برگزار شد؛ امروز مشاهدیم فعالان اقتصادی، فرهنگی‌، فعالان اجتماعی، خیرین حوزه‌های مختلف خدمات اجتماعی معتکف می‌شوند.

    وی ادامه داد: این معتکفی که در اعتکاف سه‌روزه، حکمرانی خویشتن می‌کند، به نظر شما وقتی از این محیط قدسی بیرون می‌آید، در حکمرانی مردمی، در حل مسائل علم و فناوری، نمی‌تواند نقش داشته باشد؟ برخی از تکنیک‌های حکمرانی حلقه‌های میانی و حکمرانی مردمی و نخبگانی را باید به همین معتکفین منتقل کنید این معتکفین می‌توانند نقش‌آفرینی در حل مسائل کشور داشته باشند؛ دولت هم باید تصمیم‌گیری کند و هم بسترها را فراهم کند.

    خسروپناه خاطر نشان کرد: روی پیوند اعتکاف با مسجد، که روشن است ولی نمی‌توان اعتکاف را غیر از مسجد ببرید. پیوند اعتکاف با عبادت و صیام و قرآن و پیوند اعتکاف با حکمرانی خویشتن باید برایش برنامه‌ریزی داشته باشیم. روی پیوند اعتکاف با حکمرانی مردمی در حل مسائل کشور بیشتر بیندیشیم، تا از این ظرفیت اعتکاف برای الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بهره ببریم.

    ثبت دیدگاه

    • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.