به گزارش روابط عمومی ستاد مرکزی اعتکاف، دکتر محمدرضا احمدی عصر امروز در نخستین روز از یازدهمین کنگره ملی اعتکاف در تهران در نشست علمی ترویجی با موضوع «الگوی کلان حکمرانی فرهنگ دینی بر اساس منظومه فکری امام شهید» به تحلیل نقش پیوستار مناسک دینی در ساختار حکمرانی و مدیریت فرهنگی جامعه پرداخت.
نظریه‌پرداز و طراح سند راهبردی اعتکاف با استناد به دیدار امام شهید با مجلس خبرگان رهبری تأکید کرد: نظام اسلامی آرمان‌هایی را از قرآن استخراج کرده است که پیش از تشکیل نظام در ذهن‌ها دست‌نیافتنی می‌نمود؛ حکومت اسلامی را می‌توان به عنوان سخت‌افزار و راه‌های رسیدن به آرمان‌ها را نرم‌افزار آن معرفی کرد چرا که بدون نرم‌افزار مناسب، سخت‌افزار کارایی نخواهد داشت.
وی با ارجاع به تفسیر «تسنیم» علامه جوادی آملی مفهوم «مثانی» را پایه استدلال خود قرار داد و گفت: همان‌طور که آیات قرآن نسبت به یکدیگر مثانی هستند و همدیگر را تأیید، تبیین و تفسیر می‌کنند مناسک و شعائر دینی نیز نسبت به یکدیگر مثانی‌اند و باید در یک پیوستگی معنایی قرار گیرند.
اعتکاف؛ ابرسامانه ای در خدمت امتداد اجتماعی معنویت
طراح سند راهبردی اعتکاف با معرفی دین به عنوان یک «ابرنرم‌افزار هدایت‌گر»، مناسک را بخش های این سیستم دانست و با تأکید بر لزوم نگاه تمدنی افزود: اعتکاف، شعبانیه، رمضان، محرم و اربعین نباید به صورت مجزا و منفصل دیده شوند بلکه این مناسک باید به عنوان تمرین عملی آموزه‌های دینی در طول سال برای ایجاد امتداد اجتماعی معنویت در عرصه‌های فرهنگی، اقتصادی و امنیتی برنامه‌ریزی شوند.
وی نسبت به مخاطرات «تبلیغ صرفاً آیینی» هشدار داد و گفت: تبلیغ بدون نگاه تمدنی انسان‌های دو شخصیتی می‌سازد که رفتاری متفاوت در فضای آیینی و اجتماعی دارند. ما نیازمند نگاهی هستیم که معنویت را از حالت صرفاً آیینی به یک الگوی حیات اجتماعی تبدیل کند.
دکتر احمدی به تبیین مفهوم «حکمرانی کلان فرهنگ دینی» پرداخت و آن را فرآیند تدوین، نظارت بر سیاست‌ها، دکترین‌ها و راهبردهای هدایت‌گر تعریف کرد و گفت: این حکمرانی بر جهت‌گیری‌های کلان فرهنگی تولیدات اندیشه معرفتی و الگوهای زیست فردی، خانوادگی و اجتماعی نظارت دارد.
احمدی با نقد دیدگاه‌های جامعه‌شناسی غربی که دین را تنها یکی از نهادهای اجتماعی می‌دانند، تأکید کرد: در جامعه‌شناسی اسلامی مبتنی بر قرآن، دین یک “فرانهاد” است که تمامی نهادهای اولیه و ثانویه اجتماعی باید بر اساس آموزه‌های آن شکل گرفته و جهت و کیفیت خود را از آن دریافت کنند.
وی با اشاره به نقشه مهندسی فرهنگی امام شهید گفت: حکمرانی به معنای مهندسی جهت‌گیری‌های فرهنگی است که بر اساس آن تمامی نظامات و خرده‌نظام‌های جامعه باید بر پایه فرهنگ مطلوب اسلامی طراحی شوند تا از آشفتگی ارزش‌ها در مواجهه با تهاجم فرهنگی جلوگیری شود.
این نظریه پرداز حوزه منسک اعتکاف در بخش دیگری بر لزوم ارتقای «تراز فرهنگی» جامعه تأکید کرد و با تشبیه آن به تراز بازرگانی افزود: فرهنگ غنی با ارائه پاسخ‌های درخور به مسائل نوپدید، تراز فرهنگی مثبت می‌سازد، اما فرهنگ ایستا و عقیم در برابر تهاجم به سرعت جایگاه خود را از دست می‌دهد.
وی همچنین پیشنهاد کرد که برای رسیدن به «حیات طیبه»، باید برند «حلال» در ایران به برند «حلال طیب» ارتقا یابد. طراح سند راهبردی اعتکاف بر ضرورت رعایت کرامت انسانی در تمامی سطوح از «الگوریتم‌های هوش مصنوعی تا مدیریت شهری» تأکید کرد و خواستار ایجاد حلقه‌های میانی و سیستم‌های رصد و پالایش برای سنجش سلامت فرهنگ دینی شد. احمدی ابراز کرد: مناسک، ماژول‌هایی از یک ابرنرم‌افزارند و انقلاب اسلامی در واقع پیوستار معنویِ بعثت، غدیر، عاشورا و انتظار است.
ثبت دیدگاه